Asgari Ücretle İlgili Üç Konfederasyondan Açıklama

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çağrısı ve sosyal tarafların katılımıyla, asgari ücreti belirlemek üzere ilk toplantı 1 Aralık 2021 Çarşamba günü yapılacaktır. 30 Kasım Salı günü TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK konfederasyonları "ASGARİ ÜCRET İNSANCA YAŞAMAYA YETECEK ÜCRET OLMALIDIR " başlıklı ortak görüş metnini kamuoyuna açıkladılar.

2021-12-01 14:04:44 ekonomi
Asgari Ücretle İlgili Üç Konfederasyondan Açıklama

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çağrısı ve sosyal tarafların katılımıyla, asgari ücreti belirlemek üzere ilk toplantı 1 Aralık 2021 Çarşamba günü yapılacaktır. 30 Kasım Salı günü TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK konfederasyonları "ASGARİ ÜCRET İNSANCA YAŞAMAYA YETECEK ÜCRET OLMALIDIR " başlıklı ortak görüş metnini  kamuoyuna açıkladılar.

TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK konfederasyonları tarafından 30 Kasım 2021 tarhinde yapılan açıklamanın tam metni:

"ASGARİ ÜCRET İNSANCA YAŞAMAYA YETECEK ÜCRET OLMALIDIR”

2022 yılında geçerli olacak asgari ücreti belirlemek üzere ilk toplantı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının çağrısıyla 1 Aralık 2021 Çarşamba günü (yarın) sosyal tarafların katılımıyla yapılacaktır.

Asgari ücret, işçi ve ailesinin günün ekonomik ve sosyal koşullarına göre insanca yaşamasını mümkün kılacak, insanlık onuruyla bağdaşacak bir ücrettir. Bu yönüyle asgari ücret, insanın yaşaması ve varlığını sürdürebilmesi için gerekli olan asgari gelir kaynağıdır.

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) Anayasası’nın girişinde, “işçinin ve ailesinin yalnızca geçimini temin eden ücret, insanca yaşamaya yeterli bir ücret değildir. Hâlbuki işçinin insanca yaşaması için yeterli ücrete sahip olması gerekir” ifadesine yer verilmiştir.

Üç İşçi Konfederasyonu “insan onuruna yaraşır bir asgari ücret” belirlenmesi taleplerini bir araya gelerek ortaklaştırmıştır. Özellikle sendikasız işçilerin önemli bir bölümünün temel sorunu olan asgari ücretin, belirlediğimiz ve savunduğumuz ilkeler doğrultusunda karara bağlanması büyük önem taşımaktadır. 
 
Ücretli çalışanların yarıya yakını asgari ücret ve civarında bir gelir elde etmektedir. Sosyal güvenlik primine esas ortalama kazanç da asgari ücretin biraz üzerindedir. Asgari ücret belirleme çalışmaları sadece ücretli kesimi değil toplumun tümünü yakından ve doğrudan ilgilendirmektedir. Sadece asgari ücret alanlar değil; asgari geçim indirimi, işsizlik ödeneği, kısa çalışma ödeneği, engelli ve yaşlılık aylığı ile bakım yardımı, genel sağlık sigortası, bireysel emeklilik, sosyal güvenlik borçlanması,  sosyal güvenlik alt ve üst primlerinin belirlenmesi gibi çok geniş bir alanı kapsamaktadır.

Ekonomide özellikle son dönemde döviz kurlarında yaşanan olağanüstü dalgalanma ve başta gıda ve kira olmak üzere temel mal ve hizmet fiyatlarında görülen artışlar, emeğinden başka hiçbir geliri olmayan ücretli çalışanların satın alma gücünü geriletmiştir.

Bu nedenle, 2022 yılında geçerli olacak asgari ücretin, ekonomide yaşanan gelişmeler de dikkate alınarak, insana yakışır bir yaşam düzeyini sağlayacak şekilde tespit edilmesi gereği ortak düşüncemizdir.

Asgari ücret, emeğe gösterilen saygının bir ölçüsüdür. Sosyal devlet anlayışı çerçevesinde, gelir dağılımında adaleti ve iyileştirmeyi temel alan, refahın geniş kitlelere yayılmasını amaçlayan bir yaklaşımla tespit edilmesi toplumsal huzur ve iş barışının sağlanması için gereklidir.

Üç İşçi Konfederasyonu “aileleri ile birlikte insan onuruna yaraşır bir asgari ücret” belirlenmesi taleplerini yineleyerek bir kez daha bir araya gelmiştir. 

Anayasamız devlete “çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alma” görevi vermektedir. Ayrıca, asgari ücretin tespitinde “çalışanların geçim şartları ile ülkenin ekonomik durumu da göz önünde bulundurulur” denilmektedir.

Asgari ücret bir pazarlık ücreti değildir. İşçinin ailesiyle birlikte insanca yaşamasını sağlayacak gelirdir. Asgari ücretin belirlenmesi müzakerelerinde göz önünde tutulması gereken öncelikli husus, çalışanların karşı karşıya bulundukları geçim koşullarıdır. Çalışanlar, yaşanılan ekonomik sıkıntıların nedeni değil mağdurudur ve “ülkenin içinde bulunduğu ekonomik durum” gerekçesiyle asgari ücretin düşük belirlenmesi kabul edilemez.

Ülkemizdeki asgari ücret düzeyi AB üyesi tüm ülkelerin gerisine düşmüştür. Küresel pazarlar ile rekabet edebilmek adına emek kesiminin talepleri görmezden gelinmemelidir. Türkiye’nin rekabet şartlarını düşük ücret politikasıyla sağlamak doğrultusunda bir anlayışı olmamalıdır. 

Bugün ücretliler üzerinde dayanılmaz boyutlarda vergi yükleri bulunmaktadır. Türkiye’de gelir vergisi mükelleflerinin büyük çoğunluğu ücret geliri elde edenlerdir. Kaldı ki, hem doğrudan gelir ve kazanç üzerinden hem dolaylı olarak mal ve hizmet alımında yapılan zorunlu ihtiyaç harcamalarından dolayı günlük yaşantısının her aşamasında vergiye maruz kalınmaktadır.

Ücretli çalışanların net ücreti, vergi dilimlerindeki artışlar nedeniyle ilerleyen aylarda düşmektedir. Asgari ücret alan işçiler bile yılın son dört ayında eksik ücret almak durumunda kalmaktadır. Asgari ücrette gelir vergisi nedeniyle meydana gelen gerilemenin telafi edilmesi uygulaması, sadece asgari ücretle çalışan bekâr işçiler için geçerlidir. Evli, üç çocuklu ve eşi çalışmayan bir işçi yılbaşında elde ettiği ücret düzeyini yılsonunda alamamaktadır. Bu işçinin yılın toplamı itibariyle kaybı devam etmektedir. Mevcut bu uygulamayla aile korunmamaktadır.

Ücretli çalışanlar için vergi matrahı farklılaştırılmalıdır. 2002 yılında gelir vergisi tarifesi brüt asgari ücretin 17,1 katı iken, günümüzde 6,7 katına gerilemiştir. Tüm ücret gelirlerinde, asgari ücrete denk gelen kısmına kadar olan tutarın vergi dışı bırakılması yönünde sosyal taraflar arasında görüş birliği oluşmasına rağmen -şimdiye kadar- herhangi bir düzenleme yapılmamıştır.

İşverenin sosyal güvenlik primi düşürülmüş ve buradan doğan milyarlarca liralık gelir kaybı Hazine tarafından karşılanmaktadır. Ancak işçilerin sosyal güvenlik priminde bir indirim yapılmamıştır. Sosyal devletin koruyucu vasfı öncelikle düşük gelirli olan ücretli çalışanlar için olmalıdır. 
Bu çerçevede; işçi temsilcileri, “insan onuruna yakışır” bir düzeyde asgari ücret belirlenebilmesi için, Komisyon çalışmaları sırasında temel alınması gereken ilkeleri aşağıdaki biçimiyle savunmaktadır:

    • Asgari ücretin saptanmasında Anayasa’da yer alan “geçim şartları” yaklaşımına öncelikle uyulmalıdır. Günün ekonomik ve sosyal koşullarına göre işçinin ve ailesinin insanca yaşamasını mümkün kılacak ve insanlık onuruyla bağdaşacak asgari ücret belirlenmelidir.

    • Asgari ücret net olarak açıklanmalıdır. Bu ücretten yapılacak vergi, sosyal güvenlik vb. kesintiler net tutarın üzerine ilave edilmeli ve yıl boyunca asgari ücret açıklanan bu net ücretin altına düşmemelidir. Asgari Geçim İndirimi (AGİ) işçinin medeni durumuna göre ayrıca ilave edilmelidir.

    • Tüm ücretlerin asgari ücrete tekabül eden kısmı vergiden muaf olmalıdır. Gelir vergisi tarifesi en az yeniden değerleme oranında artırılmalıdır.  Ayrıca ücretliler için damga vergisi uygulaması kaldırılmalıdır. Asgari ücret sonrası ilk vergi basamağı için uygulanacak oran da yüzde 10 olmalıdır.

    • Asgari ücret, herhangi bir ayırım yapılmadan yine ulusal düzeyde tek olarak ve yıllık belirlenmelidir. İşçilerin arasında nitelik, kıdem, işin mahiyeti gibi ekonomik amaçlı değerlendirmelerin tümünden bağımsız olarak ele alınmalıdır.

    • Asgari ücret, ekonomik ölçülerin ötesinde sosyal bir ücret olarak kabul edilmeli ve bu özelliği temel alınarak belirlenmelidir. 

    • Devlet çalışanlar arasında ayrım yapmamalı, kamuda geçerli en düşük aylık tutarını asgari ücret belirlenirken de dikkate almalıdır.

Asgari ücret ile bağlantılı olarak ve günümüz ekonomik koşullarını da dikkate alarak;

    • İşverenlere sağlanan sosyal güvenlik prim desteğinin benzeri bir destek işçilere de verilmeli ve işçilerin sosyal güvenlik haklarında bir kayıp yaratmayacak şekilde işçi SGK prim payı 5 puan düşürülerek bütçeden karşılanmalıdır.

    • “Sosyal Devlet” ilkesi gereği memurlara çalışmayan eş için ödenen “aile yardımı” işçiler için de uygulamaya konulmalıdır.

    • Sendikal örgütlenmenin önündeki engeller kaldırılmalı ve asgari ücret teşviki sadece sendikal örgütlenmenin olduğu işyerleri için uygulanmalıdır.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Ergün ATALAY                                    Mahmut ARSLAN                      Arzu ÇERKEZOĞLU
TÜRK-İŞ Genel Başkanı                HAK-İŞ Genel Başkanı                  DİSK Genel Başkanı

Puan Durumu
  • TakımlarPO
  • 1 Trabzonspor 51 22
  • 2 Atiker Konyaspor 42 21
  • 3 Fenerbahçe 36 22
  • 4 Aytemiz Alanyaspor 35 22
  • 5 Beşiktaş 35 22
  • 6 Hatayspor 35 22
  • 7 Başakşehir 34 21
  • 8 Adana Demirspor 34 22
  • 9 Kayserispor 31 22
  • 10 Gaziantep FK 31 21
  • 11 Sivasspor 30 22
  • 12 Fatih Karagümrük 30 22
  • 13 Galatasaray 27 22
  • 14 Giresunspor 26 22
  • 15 Kasımpaşa 24 22
  • 16 Göztepe 24 22
  • 17 Antalyaspor 23 22
  • 18 Çaykur Rizespor 21 22
  • 19 Altay İzmir 18 22
  • 20 Evkur Yeni Malatyaspor 15 21
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Ümraniyespor 42 20
  • 2 MKE Ankaragücü 42 20
  • 3 BB Erzurumspor 38 20
  • 4 Eyüpspor 36 20
  • 5 Bandirmaspor 33 20
  • 6 Istanbulspor 33 20
  • 7 Adanaspor 32 20
  • 8 Samsunspor 30 19
  • 9 Tuzlaspor 27 20
  • 10 Gençlerbirliği 26 20
  • 11 Manisa FK 25 20
  • 12 Boluspor 24 19
  • 13 Kocaelispor 24 20
  • 14 Ankara Keçiörengücü 23 20
  • 15 Menemenspor 23 20
  • 16 Altınordu 22 20
  • 17 Bursaspor 20 20
  • 18 Denizlispor 19 20
  • 19 Balıkesirspor 8 20
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Manchester City 56 22
  • 2 Liverpool 45 21
  • 3 Chelsea 44 23
  • 4 West Ham United 37 22
  • 5 Tottenham Hotspur 36 19
  • 6 Arsenal 35 20
  • 7 Manchester United 35 21
  • 8 Wolverhampton Wanderers 31 20
  • 9 Brighton & Hove Albion 29 21
  • 10 Leicester City 25 19
  • 11 Crystal Palace 24 21
  • 12 Southampton 24 21
  • 13 Aston Villa 23 20
  • 14 Brentford 23 22
  • 15 Leeds United 22 20
  • 16 Everton 19 19
  • 17 Watford 14 19
  • 18 Norwich City 13 21
  • 19 Newcastle United 12 20
  • 20 Burnley 11 17
  • Detaylı puan durumu için tıklayın
  • TakımlarPO
  • 1 Real Madrid 49 21
  • 2 Sevilla FC 45 21
  • 3 Real Betis 37 21
  • 4 Atlético Madrid 33 20
  • 5 Real Sociedad 33 20
  • 6 FC Barcelona 32 20
  • 7 Rayo Vallecano 31 20
  • 8 Villarreal CF 29 21
  • 9 Valencia CF 29 21
  • 10 Athletic Club 28 21
  • 11 RCD Espanyol 27 21
  • 12 RC Celta 26 21
  • 13 CA Osasuna 25 21
  • 14 Granada CF 24 21
  • 15 Elche CF 22 21
  • 16 Getafe CF 21 21
  • 17 RCD Mallorca 20 20
  • 18 Deportivo Alavés 17 21
  • 19 Cádiz CF 15 21
  • 20 Levante UD 11 20
  • Detaylı puan durumu için tıklayın